Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Chỉ Hoàng Đế và Kỳ Bá: "Hiên kỳ" là một từ ghép, dùng để chỉ hai nhân vật lịch sử huyền thoại là Hoàng Đế và thầy thuốc Kỳ Bá, thường được nhắc đến cùng nhau trong các truyền thuyết về nguồn gốc y học cổ truyền.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Sách "Hoàng Đế Nội Kinh" được cho là ghi lại những cuộc đối đáp giữa Hiên kỳ về đạo dưỡng sinh và y thuật. (Cuốn sách này ghi chép các cuộc thảo luận về y học giữa Hoàng Đế và Kỳ Bá.)
  • Truyền thuyết kể rằng Hiên kỳ đã đặt nền móng cho nền y học phương Đông. (Truyền thuyết nói rằng Hoàng Đế và Kỳ Bá đã đặt nền tảng cho y học cổ truyền.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Hiên kỳ" trong văn cảnh y học cổ truyền: Từ này thường xuất hiện trong các văn bản, sách vở về y học cổ truyền Việt Nam và Trung Hoa, như một cách gọi tôn kính đối với hai vị tổ sư của ngành.
  • Các lương y thường tôn thờ Hiên kỳ như những bậc thầy khai sáng.
• "Hiên kỳ" trong văn học, sử sách: Được dùng để chỉ đến thời đại hoặc công lao của Hoàng Đế và Kỳ Bá.
  • Công đức của Hiên kỳ được lưu truyền mãi trong sử sách.

Biến thể và từ liên quan

• Hoàng Đế: Vị vua huyền thoại, một trong Ngũ Đế, được coi là thủy tổ của dân tộc Hoa Hạ và có công trong nhiều lĩnh vực.
• Kỳ Bá: Thầy thuốc nổi tiếng, truyền thuyết cho rằng là đại thần và cũng là thầy thuốc của Hoàng Đế.
• Hoàng Đế Nội Kinh: Bộ sách y học cổ điển quan trọng, được cho là ghi lại đối đáp giữa Hoàng Đế và Kỳ Bá.

Từ đồng nghĩa

• Hoàng-Kỳ: Cách gọi tắt khác, ghép tên hai vị.
• Đế-Bá: Cách gọi trang trọng, dùng "Đế" thay cho Hoàng Đế và "Bá" thay cho Kỳ Bá.

Lưu ý

• Tính chất từ vựng: "Hiên kỳ" là một danh từ riêng, một thuật ngữ lịch sử/văn hóa, chủ yếu dùng trong văn cảnh học thuật, y học cổ truyền hoặc văn chương cổ, ít phổ biến trong giao tiếp hàng ngày.
• Nguồn gốc: Từ "Hiên" trong "Hiên kỳ" là lấy từ "Hiên Viên" (tên một gò đất, cũng là tên hiệu của Hoàng Đế), và "Kỳ" là từ tên "Kỳ Bá".

1. Tức Hoàng Đế và Kỳ Bá. Hoàng Đế sinh ở gò Hiên Viên, bấy giờ Xuy Vu bạo ngược, kiêm tính chư hầu. Hoàng Đế đánh nhau với Rắn ở đồng Trác Lộc, giết Xuy Vu, chư hầu tôn Hoàng đế làm thiên tử. Theo truyền thuyết, Hoàng Đế định phép Lục thư, chế ra trận pháp, đặt phép đo lường, cùng Kỳ Bá là học trò soạn sách "Nội kinh", đặt khoa chế thuốc và chữa bệnh